De Internationale Taptoe Heerlen is 15 jaar geleden als een kleinschalig muziekevenement begonnen. Na enkele jaren werd de taptoe van de zondag naar de zaterdag verplaatst en werd de inbreng van militaire- en andere professionele korpsen groter.
Ook ging de street parade deel uit maken van het programma.
Een grote sprong voorwaarts werd gemaakt in 1999. Het motto van deze Taptoe was “50 jaar NAVO”. De deelname bestond dat jaar uit militaire korpsen afkomstig uit verschillende landen. Tevens was het voor de eerste keer een meerdaags evenement.
Deze aanpak was zo´n succes dat het sindsdien is gecontinueerd. Elk jaar geven 7 á 8 korpsen uit binnen en buitenland acte de présence. Hierdoor is de Internationale Taptoe Heerlen uitgegroeid tot een kwalitatief hoogstaande taptoe die alom veel waardering geniet.
Dit moge niet alleen blijken uit het feit dat de Stichting Taptoe Heerlen in 2004 werd uitgenodigd toe te treden tot de International Association of Tattoo Organizers, maar ook uit het feit dat in 2006 de Nederlandse Branche van de International Military Music Society het 25 jarig bestaan vierde tijdens de Internationale Taptoe Heerlen.
Bekijk de foto's van de afgelopen Taptoe's >>
Het ontstaan van de Taptoe
Voor het ontstaan van het woord taptoe bestaat geen eensluidende verklaring. De meest gehoorde wordt gerelateerd aan het door Prins Maurits ingevoerde signaal “retraite” dat geslagen werd om de afmars of aftocht aan te kondigen.
In vredestijd speelde men het signaal aan het eind van de dag. Hiermee werd aangegeven dat men zich te ruste moest begeven. Om de soldaten die vertier hadden gezocht in kroegen en herbergen op tijd terug te krijgen in de legeringsplaats moesten de herbergiers stoppen met schenken en de biervaten sluiten als ze de retraite hoorden. De tamboer die de retraite speelde werd daarom vergezeld door een officier die na het slaan het bevel riep: “Doe de tap toe”.
Door de eeuwen heen heeft de taptoe een enorme ontwikkeling doorgemaakt. Eerst werd de tamboer vegezeld door een pijper of andere muzikant. Later ging men alleen nog op hoogtijdagen met een muziekkorps de stad in. In de 19e eeuw werd de taptoe alleen nog op een plein gespeeld. Het oorspronkelijke signaal groeide uit tot een volledig militaire ceremonie die uit een aantal vaste onderdelen bestond:
- Roffel
- Taptoe
- Koraal
- Taptoe infanterie of bereden wapens
- Marsen
- Regimentsmarsen
- Volkslied
De koraal is een overgenomen Duitse gewoonte die het gebruik formaliseerde om s´ochtends na de reveille en s´avonds na de taptoe een gebed uit te spreken. In Nederland wordt in plaats van een koraal meestal een lied gespeeld uit Valerius Gedenckclank, een bundel liederen ontstaan tijdens de Nederlandse Opstand.
Aan het eind van de 19e eeuw was de taptoe een zelfstandige militaire ceremonie geworden die voor publiek werd gespeeld op hoogtijdagen.
In Engeland groeide, na de Eerste Wereldoorlog, de “tattoo” uit tot een groot spectaculair militair schouwspel. De Koninklijke Militaire Kapel werd in 1952 uitgenodigd deel te nemen aan de Edinburgh Tattoo. Nederlandse militaire autpriteiten waren zo onder de indruk van dit evenement dat ze vonden dat zo iets ook in Nederland niet mocht ontbreken. Dit werd de vanaf 1953 de Nationale Taptoe in Delft.
Deze informatie is gehaald uit de brochure reeks van de Sectie Militaire Geschiedenis Koninklijke Landmacht, nummer 12 “Van trompetters en tamboers vier eeuwen militaire muziek” , door drs R.H.E. Groen
